Lacêko Zonê Dadiyê Xu Cira Keno

Article

Cayêk beno, cayêk nêbeno; yo welatı dı yo dadi u lacê ay beni. Ina dadi, lacê xu çırre holi ser terbiye nêkena. Holi û xırabi ser yo şiret nêdona cı. Lacê ay çendek muşeqeti keno wa bikero verê cı nêgena. Hına hına ıno lacêk, beno pil .

Ruecêk ıno lacêk, hakê kerga cironon dızneno u ano dono dadiya xu. La mevacên ına cinêk helal u herom nêzona ki wa lacê ay bımuso. Dadi, destê lacê xu ra hak gena, nêvona, ‘Lacê mı ıno sêni yo gure yo? Tı ıno hak çara ardo?’ Lezabez hakê xu gena û paşta cı vilnêna, vona:

-  Aferin, tu ri lacê mı! Tımotım ma ri hına wer mer biyaro.

Lacêk, hıni her ruec hakonê kerganê ciranonê xu dızneno u ano keye. Yo ruec hına, dı rueci hına benatı ra serri viyereni. Lacêk qasê serranê xu dızdiyê xu di beno wuesta.

Hak ra kerg, kerg ra dik, dik ra mueşna, mueşna ra varek.. Hıni beno merdımêko heromwer u ‘asi. Qıcêkê wexto verin beno dizdo xidarê wexto ekayın. Zırar dono doruverê xu, tersê yı ra ver insoni nêzoni sekerên; tef u teftalê xu seni bipawên. Hıni kesêk nêeşkeno verê ino dızdi bigero.

Dızdi, eşkiyayi, gunahkari… Ruecêk, ıno dızd, yo karo pil keno u yo comerdi kışeno, beno qatil. Rameno, şıno xu lımneno. La, yo merdımo xırab, zalım, sucdar çendek eşkeno bıramo. A dew, ına dew; o newal ıno newal… Ruec, ruec dıma viyereno, şew şew ra bena u ıno merdımo dızd xu lımneno. Labelê rına zi rehet nêvındeno, cayê xu di nêdevıryeno dızdiyê xu dewom keno. Ê insonê ki cı ri rehm beni berê xu yı ri keni a, zırar dono enan zi. Keyeyê ê merdımoni ra zi çı vineno, çimê ey çıta bırneno dızneno u wuerte ra beno vini. Tabii, hakimı zi qey depıştışê yı fermon veceno. Esker her ca dı  gereno ıno dızdi.

Eskeri, ruecêk helê şoni ıno merdimo dızdi zerreyê yo çalı dı depışeni. Beni, keni hepsı. Herkes şınaweno ıno dızdo xıdar, zalım u biinsaf depışiyo. Şarê a mıntıqa pê ına xeber zaf beni şa u rueşon keni. Bad çend hefteyi ıno dızdi mehkema kêni. Hâkim, ıno dızd ra persan perseno u peyni dı qerar dono u vono:

-  Tı qıctiya xu ra heta eka çıqas xırabi esta çini ya tu kerda. Tı yo inson bixu nêverdo gunehê yı gurewta. Peyni di tı yo merdımo biguna kışto. Ma ini sucani tı biyar piser, yo ceza zi tu ri tay nêya. Ma qerarê alıqnayişê tu da!

Dadiyê lacêko dızd u qatili seni ıno qerar şınawena qeri gınena puri. Sareyê u puerê xu ruçıknena, cılani xu dırnena u vona:

-  Emo yemo, ez şıma ri lavey kena u ez xu erzeno bextê şıma ver şıma ıno lacê mı efu bikeren! Bi yı çoyê mı çini yo.

Hâkim, zaf gueş nêdono a cini; çimki zono ki ıno qerarı di barê ay zi esto u hemı zi ıno lacê ay tena dızdi nêkerda, yo merdımo biguna kışt o. Hıni ıno qerar ra agerayiş nêbeno. Hâkim, o ewlado dızd u qatil ra perseno:

-  Yo qala tu peyin esta?

Vercu ra yo adet o, merdımêko qey ey qerarê idam veciyeno cıra waştışê yı peyin persêni. Ino mehkum, persê hâkimi ser vono:

-  Tena yo qala mı peyin esta. Eg şıma musaade keni ez wazeno lew bınoni zono dadiya xuyo bımbarik. Hâkim, ıno waştişê yı qebul keno u eskeron ra vono:

-  Dadiya lacêk biyaren wa lew pawano zono ay. Dadiya lacêk ani, dadiya ey pê çımani hesırıni vona:

-  Lawê mı, ez beno qırbonê tu! Tı lew none zonê mı ra. Ha zonê mı!

Dadiya lacêki wexte ki zono xu vecena teber, laco dızd nışka zono dadiya xu geno benatê dındanonê xu u gaz dono zono ay rê. Wu, hına gaz dono zonê ay ki zonê dadiya ey cad tera beno u kuweno war. Ê ki hê uca di şaş momeni, ax u wax keni u voni:

-  La, ewlado xırab u zalım! Endek xırabi ra dıma ına kemi bi u zonê dadiya xu cıra kerd.

O merdımo dızd, lacê a dadi vono:

- Gelê insonon, ez şıma ra vono ‘A ki şıma nêzoni tera qısey mekeren u bilasebeb gunayê mı megerên! Sebebe alıqnayışê mı ıno zon o ki tera kerdış heq kerdı bı u xora tera zi bı. Herkes, şaş moneno o u merdımêko qerarê alıqnayışê yı diyo qalê xu dewom keno:

- Mı qıctiya xu dı yo gureyo xirab bıkerdên dadiya mı, çırre mı ra hêrs nêbİyen u nêvatên ‘Ino gure, gunah o; tı çıra hına kenê!’. Çı wext mı yo hakê cirononê ma bılımnên u mı çiyo bin bıdıznên mı ra vaten, ‘Aferin!’ u paştê mı vilnên, lew neni alışkê mın a. Eg ay o wext, ini gureyonê xıraboni ra mı men bıkerdên, terbiye bıdên mı, mı ri şiret bıkerdên ewro ına cezaya mergi nêdiyeni u ez ına dar dı nêalıqıyêni.

Lacêko dızd u dadiya ey cezaya xu onceni. Ina mesla ra ma ri zi yo gueşare bo;

“Ma ça beni, ma cı cısn ra beni gera ma xu rê u ewladoni xu ri kurmêko rınd u baş, yo ehlaqo hol biger u bıverd!”

Di debarê nivîskar de

Têhev

7

Gotar

Îbrahîm Çabakçurî

Ê Berê BIRATÎYA ÎSLAM
Ê Li Pey ŞEWİ BİHONİ

Şîroveyên ku tên nivîsandin ne nerîn û fikrên me ne û bi tu awayî me temsîl nakin. Berpirsiyarê şîroveyan kesên ku şîroveyê dike ye.