Pȋvana Qencbȗnê Teqwa Ye

Article

Pesn û hemdên bêjimar ji rebbê me “Xwedayê Aleman” re bin. Pênaseya teqwayê, dȗrbȗn ȗ xwe parastina ji gunehan ȗ nêzȋkbȗna ‘emelên salih e. Heman awayȋ hezkirin ȗ buxzkirina tenê ji bo Xwedayê Teala ye. Bi pêçandina cilên teqwayê, mirov ji ferȋştehan jȋ hȋn qenctir ȗ bilindtir dibe. Divê em bi emel ȗ kirinên xwe, peyva teqwayê şênber bikin ȗ bȋnin wicȗdê. Di derheqê vê mijarê de emê ji jiyana Resȗlȗllah (s.‘e.w) li ser minakeke balkêş rawestin.

Di serdema zêrȋn de du sehabe ȗ rêhevalên Resȗlȗllah (s.‘e.w) bi hev re nȋqaş dikin. Ew kesên ku nȋqaş dikirin ji wan yek Ebȗzer El Xifarȋ bȗ ȗ yê din jȋ Bȋlalê Habeşȋ bȗ. Gava ku bi hev re ketin nȋqaşê, Ebȗzer El Xifarȋ berê xwe dide Bȋlalê Habeşȋ ȗ jê re wiha dibêje: “Hiş be! Ey lawê pȋreka çermreş” Ebȗzer El Xifarȋ bi vê gotina xwe, heqaret li Bȋlalê Habeşȋ dike ȗ dilê wȋ dihêle. Li ser vê yekê Bȋlalê Habeşȋ bi awayekȋ dilmayȋ ȗ xemgȋn, berê xwe dide cem Resȗlȗllah (SAV) ȗ gilȋ ȗ gazinên xwe pêşkêşȋ wȋ dike. Li ser vê qewimandina hanê Resȗlȗllah (s.‘e.w) bangȋ Ebȗzer El Xifarȋ dike ȗ jê re wiha dibêje: “Ey Ebu Zer! Ma ji ber ku diya wȋ çermreş bȗ te ew şermezar kir? Ez dibȋnim ku hȋn di te de bȋn ȗ berateyên cehaletê dihewe. Tu baş dizanȋ ku qencbȗn bi teqwayê ye. Ne bi rengê çerm diyar dibe. Ey Ebu Zer! Çawa ku tu ji aliyê teqwayê ne qenctir e bi heman awayȋ tu ji çermreş ȗ çermspiyan jȋ ne qenctir u bilindtir e.”

Li ser vê hişyariya Resȗlȗllah (s.‘e.w) Ebȗzer El Xifarȋ berê xwe dide mala Bȋlalê Habeşȋ ȗ bangȋ wȋ dike. Beriya ku Bȋlalê Habeşȋ derkeve ber derȋ Ebȗzer El Xifarȋ, li ber derȋ xwe diavêje erdê ȗ rȗyê xwe yê spî li ber lingên wȋ yên reş radixe ȗ wiha dibêje: “Ey Bȋlal! Heta ku ew lingên te yên reş pêl vȋ rȗyê minê spȋ neke, ez ji vir ranabim. Pêl rȗyê min bike ȗ heqqê xwe jȋ li min helal bike. Lê wê gavê ezê dilşad ȗ bextewar bibim.” Bȋlalê Habeşȋ wȋ digre ȗ radike ser piyan ȗ himêz dike. Heman gavê de heqqê xwe jȋ li wȋ helal dike.

Çawa ku ji vê bȗyerê jȋ dixwiye, perestiya li gor netew, reng, êl ȗ ya her wekȋ din her yek taybetiyên cehaletê ne ȗ xwe bi vȋ rengȋ kişif dike. Lê belê ew nifşê zêrȋn ȗ pêşȋn cehaletek pir biçȗk jȋ li ba xwe qet nedihewand ȗ nedipejirand. Ev kesên ku bûbȗn misilman, heta çend wext berê di çirava cehaletê de heta qirikê çûbȗn xwarê. Di civak ȗ pergala cehaletê de bûbȗn mȋna amȗrekê. Lewra vay em dibȋnin ku Bȋlalê Habeşȋ çawa misilmanȋ pejirand ȗ bȗ bendê Xwedayê Teala ȗ wê gavê bȗ kesayetekî giranbiha ȗ qedirbilind. Ew qas binirx ȗ biqȋmet bûbȗ ku wexta xalȋfeyê Ȋslamê Hz. Omer bangȋ Bȋlalê Habeşȋ dikir wiha digot: “Ezbenȋ ”. Ev nȋşaneyek bêhempa ye ȗ tenê di Ȋslamê de bi derfet ȗ derbasdar e. Bȋlalê Habeşȋ di heyama cehalet ȗ tarȋtiyê de bûbȗ evdê rebbê xwe tenê ȗ bi xêr ȗ saya Ȋslamê, di civakê de bûbȗ kesekȋ payebilind.

Xwedayê Teala di kelamê xwe ya pȋroz Qur’ana Kerȋm de wiha ferman dike: Ey gelȋ mirovan! Bêguman me hȗn ji mêrekȋ ȗ jinekê afirandine ȗ me hȗn kirine qewm ȗ qebȋle da ku hȗn (maf ȗ hiqȗqê) hev nas bikin. Bêguman li cem Xwedayê Teala yê herȋ birȗmet ew e ku di pêkanȋna heq û mafan de xwe bêhtir diparêze.(Sȗreya Hucurat, ayet 13)

Weke ku ji vê ayeta jorȋn jȋ dixwiye, hemî mirov ji heman rayekê ango ji kokê hatine afirandin ȗ zarokên Hz.Adem ȗ Hawa ne. Jiber vê yekê ew taybetȋ ȗ sȋfetên me yên ku bi welidandina me re bi me re tên dinyayê, qet nikare bibe pȋvan ȗ pergala çêtir ȗ qenctirbȗnê. Çawa ku gava meriv ji diya xwe diwelide, bi hemȗ ȋnsanan re dibe xwedȋ heman maf ȗ hiqûq. Li ser vê rastiyê divê mirov ji ber van taybetȋ û sȋfetan, xwe nepesinȋne. Xwe qenctir ȗ çêtir nebȋne. Lewra çavkaniyên Ȋslamê, pȋvana baştirbȗn ȗ qenctirbȗnê li gorȋ teqwayê danȋye. Ên baş û qenc, ên li gorȋ rê ȗ rêzikên Xwedayê Teala danîne dimeşin û tevdigerin. Kȋ ku li ser riya herȋ rast a siratel mustaqȋm bimeşe, yê nêzȋkȋ Xwedayê Teala ew e ȗ heman awayȋ yê xelasbȗyȋ jȋ ew e. Li gorȋ vê yekê netew, reng, ziman ȗ her wekȋ din qet nikare bibe pȋvana pesinandin ȗ bilindbȗnê.

Resȗlȗllah (s.‘e.w) di xatirdayîna dawȋn de vê heqȋqatê wiha tȋne zimên: “Ey gelȋ mirovan! Baldar bin. Qet tu yekȋ Ereb ji yekȋ ne Ereb, yekȋ ne Ereb ji yekȋ Ereb; tu yekȋ çermspî ji yekȋ çermreş, yekȋ çermreş ji yekȋ çermspî ji xeynȋ  teqwayê ne bilindtir, qenctir ȗ baştir e. Beguman ên ku li cem Xwedayê Teala herȋ binirx ȗ qedirbilind in, ên ku li hemberȋ rebbê xwe nayên ȗ li gorȋ vê çarçoveyê dijȋn.”

Gelȋ birayên birȗmet ȗ hêja! Divê em jȋ ji xeynȋ teqwayê, tu tiştên din ji xwe re nekin serbilindȋ ȗ amȗra pesinandinê. Gava ku rênexşa me Qur’ana Kerȋm ȗ sunneta Resȗlȗllah(s.‘e.w) be, ji xwe her tişt xweber li hev diedile ȗ heman awayȋ pirsgirik ȗ nexweşiyên me jȋ kêm dibin. Ka werin em jȋ di riya Qur’an ȗ pêxember de bibin şopger. Bila dilê me bibije halê şopgerên Xwedayȋ. Da ku em hem li axȋretê hem jȋ li dinyayê serbilindbin ȗ bigihȋjin xelasiya rasteqȋn. Dawiya doza me her dem şikurkirina “Xwedayê Rebbûl Alemîn”e.

Di debarê nivîskar de

Têhev

6

Gotar

Ê Berê TEWEKKUL ( XWESPARTIN )
Ê Li Pey

Şîroveyên ku tên nivîsandin ne nerîn û fikrên me ne û bi tu awayî me temsîl nakin. Berpirsiyarê şîroveyan kesên ku şîroveyê dike ye.