KUTIKO ZEĞER

Article

Meclisê Meşrutiyet dı yo wekilê Malatya bıbı. Nomeyê ıno wekili Ehmed Ağa bı. Ino merdum, partiya İtihad u Teraqi ra bıbı wekil. Ey meclis dı biyê sond wendışê wekilon çırrê yo qal nikerdı bi. 

Talat Paşa zi tıma xu bı xu vatên ‘Ino merdum, herhal mıxalif o. Ayra qal nikeno.’ Talat Paşa, wazeno ıno Ehmed Ağayi dı mıjuli bikero u fıkrê ey cı cısno bımuso. Talat Paşa, ruecêk Ehmed Ağa ri xeber şıraweno u vono:

-          Wa biyero qafeyê meclisi, ma uca yobinon dı bınêk suhbet biker.

Badi çend seati Talat Paşa u Ehmed Ağa, qafeyê meclis dı yeni tica. Talat Paşa, vercu hal u keyfê ey ra perseno u dıma vono:

-  Ehmed Ağa, mı ra êseno tı çendêk ıno meclis dı bımoni tı qal nikeni. Helbet hediseyonê welat ser yo fıkrê tu zi esto. Tı, çı fıkıriyenê u hediseyon seni tehlil kene? Ez wazeno ini çiyon tu ra gueşdari bikeri.

Ehmed Ağa, wazeno qal kılm bıbırno u vono:

-  Paşa, ez yo şone wo. Welatê xu dı ağa yo, hegayi u pesi mı esti. Ez hediseyonê welat ra zaf fom nikeno! 

Talat Paşa, ıno vatê ey qebul nikeno u i’tiraz keno:

-  Nê, ıno gure hına niyo! Eger, hediseyonê şari ser yo eleqayê tu çin a, çı ra embazoni ma tu uca dı namzet muet ra. Çı ra paşt dayo tu u tu vicnayo tı biye wekil. Bıon, tı pê çımoni xu vinenê ma nêeşkeni gureyonê dewlet dı verê suistimalon biger. Merdumê ki baweriya ma enon dı esta ma vineni çı wext ê omeyi gure ser ê zi menfıetê xu dıma şıni. Ma ra yo çare vac, ma seni verê ini gureyon geni?

Mebusê Malatya Ehmed Ağa vono:

-  Paşa, bıon mı ra! Eg her çi ri yo çare esto, qey verguretışê ıno gureyi zi yo çare esto! La, ez ıno çare tu ra vaci tı nêeşkeni bikeri! 

Talat Paşa, zaf ısrar keno ki wa Ehmed Ağa, ıno çare tera vaco. Ehmed Ağa zi daymiş nêbeno u vono:

- O wext, ez yo tecrubeyê xu ra behs bikeri. Ina tecrube, mı a hedise ra gureta ki sareyê mı ra viyerta. La çıma gueş noni ser u ani ca şıma xu ri zoni.

Ino vateyê xu dıma Ehmed Ağa, dest pê keno u vono:

-  Mı qıctiya xu dı şoneti kerdên. Dıma ez zaf xebıtiyayo u biyo waharê yo pesi. U eka zi şıma vineni ez hini biyo extiyar. Mı, qıci xu kerdi gure ver u mı xu da kışt. Beynate ra dı hiri aşmi ya viyert ya nêviyert. Laci mı omeyi mı het u mı ra pers kerd:

-  Bawo! Vergi, çırrê tu het ra mueşna berdên?

Mı va, nê! Çımki pesi ma şew verardê yo kuyi dı mendên. Enon va:

- Verg, her şew yo dı mueşnayê ma beno!

Mı enon ra va:

- Hele, mı ra vacên, şıma, çik cayê xu ra bedılnayo?

Yın va ki:

- Tı yo merdumo zonaye yê. Tıma çar hebi zeğeri(kutıki)  pesê tu dıma biyen u tı pê ini zeğeron pesê xu vergon u cınawıron ra pawıtên. Ma zi qerer da u ma va ‘Çar hebi zeğeri tayi ma dıyna zeğeri gureti u kerdi pesi ver.’ Rına zi her şew, verg yo dı hebi mueşna beno.

Mı, laconi xu ra va:

- İni dı hebi zeğeri ki şıma newe gureti diqet çı bikerên u bıonên şıma çı vineni?

Çımê enon a şew heta sersıbayi ê wırdi kutıkon sera bı. Ê, o sıbayer omeyi u mı ra va:

- Bawo, ma emşu zey tu kerd u eg ma nimeyê şew dı çı bıvin! Yo verg, ome dehla cêrin u uca dı zurra. İni wırdi kutıki ki ma newe gureti enon ra yo ıno zurrayiş ser sercêr bı u şı a dehl. Mevac, vergê ma del a! Ino zeğerê ma a del dı kay keno. Vergo bin zi heto pêy ra yeno kono miyonê pesi u yo mueşnaya xu geno beno.

Ino weziyet ser, mı laconi xu ra va:

- Herhal, ıno zeğer u a del vercu ra yobinon şınasneni u yobinon dı kay kerdên. Ê zeğeri bıkışên!

Laconi mı, vateyê mı kerd u kutıko zeğer kışt. Labelê a şewa bin çı bıvinên o zeğero bin zi a del dı ho kay keno! Wext, hayeyê mı bi mı yın r ava:

- Ê zeğerê ki şıma newe gureti hemınê enon bıkışên!

Laconi mı, rına vateyê mı ard ca. Labelê rına her şew verg yo dı mueşna beno. Mı hini fom kerd ki ê zeğerê ki neweyi enon zeğeri ma verin zi berdi ına dela verg. Yı zi dela verg dı kaykeni u ınay ra beni teres. Mı laconi xu ra va:

  - Eseno ki, çendêk zeğeri ma esti ıno gure musayi. Newe ra çar hebi zeğeron bigerên. İni zeğeron u zeğeroni verinon meyarên tica. Ê zeğeroni verinon bıkışên u ini zeğeroni neweyon bıkerên pes ver. Ino çare ser ma hıni mueşnayi xu vergon ra xelısnayi. Ez texmin keno ki idareyê peson u idareyê welati zêpi yo. Ez ıno tecrube ra  ınay musayo. İta ra pê teqdir ınê şıma wo!

Talat Paşa, ına hedise weş a weş gueşdari keno u tesbitê Ehmed Ağayi zi weşê ey şıno; labelê Ehmed Ağayi ra vono:

-  Mı meraq kerd u tı ına hedise mı ra va! Nêbıbo eg padişah vendo tu u tı ına hedise ey ra zi vaci!!

Di debarê nivîskar de

Têhev

11

Gotar

Ê Berê HİRİ MESELAYİ U HİRİ DERSİ
Ê Li Pey

Şîroveyên ku tên nivîsandin ne nerîn û fikrên me ne û bi tu awayî me temsîl nakin. Berpirsiyarê şîroveyan kesên ku şîroveyê dike ye.