دوەدە قابليەتا جەسارەتەك خاريقولعادە هەيە

دوەدە قابليەتا جەسارەتەك خاريقولعادە هەيە

عبد الصمد حلمي هەڤپەيڤينا جڤاكا كوردان بسەيدايێ بَدِيعُ الزَّماَنْڕَه: ڕەچەتا كوردان -٣٤

بسم الله الرحمن الرحيم

﴿گەر هون دخوازن ئەز و وە جيێ خوە بگوهەڕينن، ئەز بپرسم هون ژي جەواب بدن﴾

ج: - ﴿فَاسْئَلْ وَلا تَجِدْ بِهِ خَبِيراً﴾ بپرسە لێ ئێ كو دزانە تويێ وي نەبيني (ئيدي ئوستاد دپرسە گوهدار ژي جەواب ددن)

س: - ﴿گەلۆ مللەتێ ئەرمەني تو جاري ژوە جەسورتر دبە؟﴾

ج: - ﴿نا خێر، ژبنيڤە نا! عالەم شاهدە كو نەبويە ئو نابەژي﴾

س: - ﴿چما فەدائيكي وان دگرتن، دشوطاندن، كەركەر دكرن ژي سڕێن خوە ئو هەڤالێن خوە ئەشكەرە نەدكر؟ حال ئەوە كو كێركێ لعەگيتكي وەخن وێ تەمامێ سڕێن وي بخوينا ويڕە بپەژقن ئو بڕژێن. ژئالي جەسارەتێڤە ئەڤيا تشكي جودايە، گەلۆ سەبەبێ وێ چيە؟﴾ كا وە دگۆت ئەرمەني وەك مە جەسور نابن؟

ج: - ﴿ئەم دكن ناكن سەبەبێ وێ فام ناكن، بەس ئەم ڤيا دزانن؛ تشكي هەيە كو زەڕڕە وەك چيا مەزن دكە ئو شێر ژ ڕێڤيڕە دكە كۆلە. وەزيفا تە ئەم نكارن هلگرن، ئەم زانن وي تشتا هەيە لێ ماهيەتا وي تو ژمەڕە بێژە﴾

حەيرا ئێمە ئەم نكارن وەك تە بكن ئو جەوابێ سوئالێ تە بدن، تو بپرسە ئەمێ جەواب بدن. وێ فەرقا كو تو بحسا وێ دكي مە ئەو ژي فام كر، ئەم زانن كو تشكي هەيە لێ ماهيەتا وێ تو ژمەڕە بێژە (ديسا گوهدار دپرسن ئوستاد ژي جەواب ددە)

ج: - ﴿ئەوچاغ بچار گوهان گوداري بكن ئو گوهێ خوە بدنێ﴾ هەردو گوهێن قەلبێ خوە ژي ڤەكن ئو بتەڤي گوهێن سەرێ خوە چارئالي گوهداربن:

﴿ئەرمەنيكي كو بفكرا ملليەتێ هشيار بوبە هممەتا وي، بتمامي مللەتێ ويە﴾ ياني كولا سەر دلێ فللەكي ئو تەمامێ مەقصەدا وي كۆما مللەتێ ويە، تەمامێ فللەيانە،ئو قوەتا خوە همي د فكرا مللەتێ خوەدە صەرف دكە.

﴿عەينەن وەك هاوێ كو مللەتێ وي بچوك بويە ئو بويە ئەو شەخص بخوە يان ژي دقەلبێ ويدە بجي بويە. ڕحێ وي چقاس شێرين و بقيمەت بە ژي مللەتێ خوەيێ فللە شێرينتر ئو مەستر دبينە. هەزار ڕحێ وي هەبن ژي فەداكرنا هەميان دئۆغرا مللەتێ خوەدە ئيفتيخار دبينە. چمكي ئەو لبا خوە دبێژە ئەز مەزن دفكرم﴾

دينێ هەركەسي لباوي موقەددەسە، هەركەس دريا دينێ خوەدە خوە فەدا دكە، نەخاسم كو ظولم لوان وەرە كرن هەر فەردەك بقاسي مللەتكي دبە خوەي حەميەت. دڤان دەمێ پاشيدە فللە ژي وسابونە.

﴿حال ئەوە ئێوە -ئەز ژئێ نهاڕە نابێژم لێ ئێ بەرێ- عەگيدكي وەي كو هشيار نەبوبو ياني جاهل مابو بەس ژبۆ مەنفيعەتكي يان ژبۆ غەرەزكي يان ژبۆ ناموسا عەشيركي تەنێ دفكري، هەوقاس كو بێفام و طەنگ دفكرين. ئێ هەلبەت هەركەس ژبۆ ڤان تشتێن بچوك حەياتا خوە فەدا ناكە. ئەم فەرز بكن، هەگەر وە ژي بفكرا ملليەتێ تەماشە بكرانا وەيێ مێرخاسيا خوە بعالەمێ بدانا قەبولكرن ئو هونێ دەركەتانان سەر تەبەقەيێن بلند﴾

بڕۆژكێ تەنێ هون نەكەتن ڤي حالي، ژڕۆژا كو وە فكرا ملليەتێ هنداكر ئو هون بدو مەنفعەتێ بچوك و شەخصي كەتن هون ژهەڤ فەلشين. ملليەت نە قەومپەرەستيە، ﴿بەلكي وجودەكە، ڕحێ وێ ئيسلاميەتە، عەقلێ وێ عوثمانيەتە، جسمێ وێ ژي تركايەتي ئو كوردايەتي يە﴾ مسلمانەكي كو خودێ و ئاخرەتێ و ئوممەتێ بفكرە وێ دمێرخاصي ئو عەگيتيێ دە ژ فللەهێن كو دخوازن هەمدينێ خوە خەلاص بكن دەرباس ببە.

﴿هەگەر ئەرمەني وەك وە نزم و كن و طەنگ فكريبونان ئەوێ طرسۆنەك و سەفيلبونان﴾ دئەصلێ خوەدە ئەرمەني ڕەزيلن، طرسۆنەكن، بەس بجەرەيانا ديني جەسارەت ستەندن و بسەركەتن. خوە گهاندن هەڤ، لسەر پاشەڕۆژێ حەساب چێكرن، حەتتا ژبۆ كو مسلمانا ژدينێ وان بزڤڕينن ئو وان بكن فللە گەلەك پرۆژە چێكرن. هون ژي بسەبەب كو وە بدين نەگرت ڕەزيل بون.

﴿حەقيقەتەن دوەدە قابليەتا جەسارەتەك خاريقولعادە هەيە. چمكي ئێ كو ژبۆ پێنج قوروش مەنفيعەت يان ژي ژبۆ تشكي هندكا عززەتا نەفسێ يان ژي ژبۆ شەرەفەكە ئيعتيباري كو ئەصلێ وێ تونەيە يان ژي ژبۆ خەلك بێژن "فلانكەسۆ مێرە" مرنا خوە بدە بەر چاڤێ خوە يان ژي ئێ كو ناموسا ئاغايێ خوە موهيم ببينە ئو خوە دبەردە بدە كوشتن، گەلۆ ڤي كەسا هشيار ببە ئو بخوە بحسە ژبۆ ملليەتا خوەيا كو ببهايێ خەزينايە حەزار ڕحێ وي هەبن ژي وێ خوە فەدا نەكە؟ هەلبەت ئەو كەسێ كو حەياتا خوە بدەه پەرا بفرۆشە وێ بعشقو شەوق بدەه ليرەيا بفرۆشە﴾

دێمەك تشتێ كو دوەدە كێمە هشياريە، هايلخوەبونە، زانەبونە، خوديدەركەتنا لقيمەتێ خوەيە. ژبۆ تشكي نە تشت هون كارن خوە بدن كوشتن بەس ژبۆ موحافەظەكرنا موقەددەساتێن وە يێ كو هون بوان دچن جەننەتێ ئو ددنيائێ دەژي بوان شەرەفێ دستينن هون خوە پاشدەددن ئو جەسارەتا وە دشكێ.

﴿چ حەيفە كو خەصلەتێن مە يێن قەنج كەتن دەستێ غەيري موسلمان، ئەخلاقێ مە يێ قەنج ژي ژمە دزين. تو دبێ قەي ئەخلاقێ مە يێ عاليە لبا مە ڕەواج نەديت ئو ژمە غەيدي چو ئيلتيجاي غەيري موسلمان كر. ڕەزالەتيێن وان ژي ژبەر كو دناڤ واندە ڕەواج نەديتن ئانين وان لبازار و سوكێن مە دانين﴾

مە قيمەتا ئەخلاق و عادەتێن خوە يێن قەنج نزانبو ئو مە تەركا وان كر، مە چاڤێ خوە بەڕا نەقەنجيێن وان دا. ئەو ژي چاڤ لقەنجيێ مە كەتن ئو وان ژ خوەڕە گرتن ئو تەركا نەقەنجيێن خوە كرن. د ئەخلاق و عادەتاندە ئەم بون وەك غەيريموسلمان غەيريموسلم ژي بون وەك مە.

﴿ما گەلۆ هون نابينن! ڕوكنێ ئەصليێ پێشڤەچونا مللەتێن ئيرۆ ئەڤە كو دبێژن: "ئەز بمرم ژي مللتێ من ساغە" ئەڤ گۆتنا نوراني ئو وەصفێ بلند وەصفێ دينێ حەقە (ئيسلام)، لێ وان ژمە دزيە. فەدايي كي وان (ئەرمەنيان) دبێژە: "كو ئەز بمرم ژي برا مللەتێ من ساغبە! چمكي دناڤ مللەتێ من دە حەياتەكە مني مەعنەوي ئەبەدي هەيە". لهەمبەر ڤێ ئەو گۆتنا سەفالەتێ و خوەپەرەستيێ كو دبێژە: "پشتي كو ئەز مرم دنيا چەوا دبە برا ببە، دخوازي برا تۆفان ڕابە" يان ژي ئەو گۆتنا كو دبێژە: "پشتي كو ئەز ژ تينا مرم برا ئيدي دلۆپك باران نەيێ" ڤێ گۆتنا بئەحمەقي ئو ڤێ كۆرانيێ بدەستێ دينداريا مە گرتيە ئو ژ مەڕە ڕێبەرتيێ دكە﴾

دينێ مە حەقە، لێ كو ئەم بكۆراني خوە پێ بگرن ئەمێ ببن پێ كەنێ پێ كەنا. دگەل كو ئەم ددينێ خوەدە حەقن ژي فللە و جهو و موشرك دپێشيا مەدەنە ئو دسەر مەڕەنە ئو هەمي ئيمكانێن دنيايێ ددەستێ واندەنە سەبەبێ وێ ئەڤە.

 


Ê Berê Mela Muhammed Seîd Varol
Ê Li Pey Salvegera Şehadeta Muhammed Mursî

Şîroveyên ku tên nivîsandin ne nerîn û fikrên me ne û bi tu awayî me temsîl nakin. Berpirsiyarê şîroveyan kesên ku şîroveyê dike ye.